การดูแลตัวเองสำหรับผู้ป่วยเบาหวานที่มีภาวะไตวายเรื้อรัง

โรคเบาหวานและโรคไตมีความสัมพันธ์กัน ผู้ป่วยโรคเบาหวานจำนวนไม่น้อย ที่ไม่สามารถควบคุมระดับน้ำตาลในเลือดได้ ส่งผลให้ผู้ป่วยเป็นโรคไตวายเรื้อรังโดยเฉพาะในกลุ่มคนไข้อายุตั้งแต่ 65 ปีขึ้นไป มีความดันเลือดสูง และบุคคลในครอบครัว มีประวัติเป็นโรคไตวายเรื้อรังร่วมด้วยยิ่งมีโอกาสมากขึ้นไปอีก

ข้อแนะนำในการปฏิบัติตนเองของผู้ป่วยเบาหวานให้ห่างไกลจากโรคไตวายเรื้อรัง มีดังนี้

  • ควบคุมระดับน้ำตาลในเลือด ควรให้อยู่ในเกณฑ์ตามคำแนะนำของแพทย์ ได้แก่ การควบคุมอาหารออกกำลังกายอย่างพอเหมาะ ปฏิบัติตนอย่างเคร่งครัด ในกรณีที่แพทย์แนะนำให้ใช้ยาควบคุมน้ำตาลในเลือดทั้งชนิดกินหรือยาฉีดอินซูลิน ที่สำคัญ ผู้ป่วยโรคเบาหวานต้องใส่ใจกับการตรวจระดับน้ำตาลในเลือดอย่างสม่ำเสมอตามที่แพทย์นัด
  • ควบคุมความดันโลหิตให้คงที่ การควบคุมความดันโลหิต ช่วยลดความเสี่ยงหลายอย่าง ควรหมั่นออกกำลังกายและเช็คความดันเสมอ ควรมีเครื่องวัดความดันและใช้ตรวจสุขภาพทุกวัน
  • ระวังอาการผิดปกติของทางเดินปัสสาวะ ส่วนใหญ่ผู้ป่วยเบาหวานจะมีความผิดปกติของเส้นประสาท ส่งผลให้เกิดความผิดปกติของกระเพาะปัสสาวะ และกระทบไปถึงการทำงานของไตได้ ดังนั้นหากปัสสาวะแล้วรู้สึกไม่สุด มีปัสสาวะค้าง ปัสสาวะลำบาก ต้องเบ่ง หรือมีภาวะกระเพาะปัสสาวะอักเสบ  ควรปรึกษาแพทย์เพื่อตรวจวินิจฉัยหาความผิดปกติทันที
  • ควบคุมอาหารประเภทโปรตีนให้พอเหมาะ ผู้ป่วยเบาหวานที่มีโรคไตร่วมด้วยควรได้รับอาหารโปรตีนอย่างพอเพียง มีรายงานทางการแพทย์ระบุว่า การควบคุมจำกัดอาหารโปรตีนอย่างเหมาะสม สามารถชะลอการเสื่อมของไตได้ ดังนั้นผู้ป่วยเบาหวานที่เป็นโรคไต ควรปรึกษาแพทย์เรื่องการควบคุมอาหารโปรตีนอย่างเหมาะสมอยู่เสมอ
  • ควบคุมไขมันในเลือดให้เหมาะสม ผู้ป่วยเบาหวานส่วนใหญ่จะมีไขมันในเลือดสูง ซึ่งจะมีผลทำให้หลอดเลือดที่ไปเลี้ยงหัวใจและสมองตีบตัน จึงจำเป็นที่จะต้องควบคุมระดับไขมันในเลือดให้อยู่ในเกณฑ์ และในปัจจุบันเริ่มมีหลักฐานแสดงให้เห็นว่าไขมันที่สูงในเลือด ก็อาจส่งผลทำให้การทำงานของไตลดลง
  • ควรหยุดสูบบุหรี่ตั้งแต่วันนี้ ผู้ป่วยเบาหวานโดยเฉพาะอย่างยิ่งในผู้ป่วยที่มีโรคไตร่วมด้วยควรหยุดสูบบุหรี่ เนื่องจากจะทำให้ประสิทธิภาพการทำงานของไตลดลง
  • ระวังยาที่ส่งผลต่อไต ผู้ป่วยเบาหวานที่มีโรคไตร่วมด้วย ต้องระมัดระวังอย่างยิ่งในการใช้ยาแก้ปวด โดยเฉพาะยาในกลุ่ม NSAIDs (non-steroidal anti-inflammatory drugs) ทุกชนิด เพราะจะมีผลทำให้เกิดไตวายเรื้อรังหรือทำให้หน้าที่การทำงานของไตเสื่อมลง ซึ่งควรปรึกษาแพทย์ก่อนทุกครั้งที่จะใช้ยาในกลุ่มนี้
ผู้ป่วยเบาหวานที่มีภาวะไตวายเรื้อรัง
ภาพประกอบจากบทความ รู้ไหม!!! โรคเบาหวานอาจนำไปสู่อาการไตวายเรื้อรังโดยไม่รู้ตัว

สาระน่ารู้เกี่ยวกับโรคเบาหวานและผ่าตัดกระเพาะ นพ. วิทวัส แนววงศ์ อายุรแพทย์ประจำคลินิกที่เรียนต่อเฉพาะทางต่อมไร้ท่อ (โรคอ้วน เบาหวาน ฮอร์โมน)

ติดต่อสอบถามข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ รัตตินันท์ คลินิก
โทร. 022331424 , 022331425