อันตรายของ “โรคข้อเข่าเสื่อม” รักษาหายไหม รักษาอย่างไรให้ตรงจุด?

ข้อเข่าเสื่อม

โรคข้อเข่าเสื่อม เป็นปัญหาสาธารณสุขที่สำคัญ โดยจะพบมากในวัยกลางคน และผู้สูงอายุ และมีแนวโน้มเพิ่มสูงขึ้นอย่างต่อเนื่อง ซึ่งผู้ที่มีภาวะข้อเข่าเสื่อมมาก ถ้าเกิดว่าไม่ได้รับการรักษาหรือปฏิบัติตัวอย่างเหมาะสม ก็จะทำให้โรคจะดำเนินไปเรื่อยๆ ส่งผลทำให้มีความเจ็บปวด ข้อเข่าผิดรูป เดินได้ไม่ปกติ การปฏิบัติกิจวัตรประจำวันต่างๆ ก็ทำได้ไม่สะดวก เกิดความทุกข์ทรมานทั้งทางด้านร่างกายและจิตใจ

โรคข้อเข่าเสื่อม เกิดจากอะไร

ข้อเข่าเสื่อม เป็นโรคที่เกิดจากความเสื่อมของกระดูกอ่อนผิวข้อ (articular cartilage) ทั้งทางด้านรูปร่างโครงสร้าง การทำงานของกระดูกข้อต่อและกระดูกบริเวณใกล้ข้อ เช่น ขอบกระดูกในข้อ (subchondral bone) หนาตัวขึ้น มีการเปลี่ยนแปลงของน้ำไขข้อ ทำให้คุณสมบัติการหล่อลื่นลดลง ซึ่งการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นนั้นไม่สามารถกลับสู่สภาพเดิม และอาจมีความเสื่อมรุนแรงขึ้นตามลำดับ

ปัจจัยพื้นฐานที่สำคัญที่นำไปสู่อาการ ข้อเข่าเสื่อม

  1. อายุ เป็นองค์ประกอบที่สำคัญที่สุด อายุที่มากขึ้นจะมีความชุกของข้อเข่าเสื่อมเพิ่มขึ้น
  2. ลักษณะการใช้งานข้อเข่าที่ไม่ถูกต้อง เช่น ใช้งานข้อเข่าอย่างหนักและต่อเนื่อง หรือใช้งานเข่าในลักษณะที่ไม่เหมาะสม เช่น นั่งยองๆ นั่งขัดสมาธิหรือนั่งพับเพียบนานๆ ทำให้เกิดแรงกดต่อข้อเข่าสูง
  3. น้ำหนักตัวที่ไม่เหมาะสม ยิ่งน้ำหนักตัวมาก ก็จะมีแรงกดที่ข้อเข่าสูง

โครงสร้างพยุงข้อเข่า เช่น กล้ามเนื้อ เส้นเอ็น เสียสภาพไป ซึ่งอาจเป็นได้จากการขาดการบริหารหรือออกกำลังกายที่ต่อเนื่อง หรือได้รับอุบัติเหตุที่ข้อเข่าไม่ว่าจะเป็นกระดูกข้อเข่าแตกหรือเอ็นฉีก

ระยะอาการ ข้อเข่าเสื่อม

อาการของ โรคข้อเข่าเสื่อม

  1. อาการปวด มีลักษณะปวดตื้อๆ ทั่วๆ ไป บริเวณข้อ ไม่สามารถระบุตำแหน่งได้ชัดเจน อาการปวดมักเป็นเรื้อรังและมากขึ้นเมื่อใช้งาน หรือลงน้ำหนักบนข้อนั้นๆ อาการจะทุเลาลงเมื่อพักการใช้งาน หากการดำเนินโรครุนแรงขึ้น อาจทำให้ปวดตลอดเวลาแม้กลางคืนหรือขณะพัก บางรายมีอาการตึงบริเวณพับเข่า หรือเมื่อเกร็งกล้ามเนื้อต้นขาเต็มที่จะมีอาการปวดหรือเสียวบริเวณกระดูกสะบ้า
  2. ข้อฝืด (stiffness) พบได้บ่อย มักเป็นตอนเช้าแต่มักไม่เกิน 30 นาที อาการฝืดอาจเกิดขึ้นชั่วคราวในช่วงแรกของการเคลื่อนไหวหลังจากพักเป็นเวลานาน เรียกว่า ปรากฏการณ์ข้อหนืด (gelling phenomnon)
  3. ข้อบวมและผิดรูป (swelling and deformity) อาจพบขาโก่ง (bow legs) หรือเข่าฉิ่ง (knock knees) ข้อที่บวมเป็นการบวมจากกระดูกงอกโปนบริเวณข้อ (osteophyte) หรือมีของเหลวในข้อ (effusion)
  4. หากมีการอักเสบจะมีข้อบวมร้อน และตรวจพบน้ำในช่องข้อ
  5. ถ้ามีข้อเสื่อมมานานจะพบว่า เหยียดหรืองอข้อเข่าได้ไม่ค่อยสุด กล้ามเนื้อต้นขาลีบ ข้อเข่าโก่ง หลวม หรือบิดเบี้ยวผิดรูป ทำให้เดินและใช้ชีวิตประจำวันลำบาก
  6. มีเสียงดังกรอบแกรบ (crepitus) ในข้อเข่าขณะเคลื่อนไหว