ผอมลงแต่ผิวย้วย เกิดจากอะไร? เช็กสภาพผิวก่อนเลือกวิธีลดสัดส่วน

ผอมลงแต่ผิวย้วย เกิดจากอะไร? เช็กสภาพผิวก่อนเลือกวิธีลดสัดส่วน

น้ำหนักลดลง สัดส่วนเล็กลง แต่ทำไมรูปร่างกลับไม่ดูกระชับอย่างที่คิด?

คำถามนี้กำลังกลายเป็นหนึ่งในความกังวลของผู้ที่ลดน้ำหนัก ทั้งจากการควบคุมอาหาร การออกกำลังกาย การใช้ปากกาลดน้ำหนัก ตลอดจนผู้ที่กำลังตัดสินใจดูดไขมัน เพราะแม้ปริมาณไขมันจะลดลงแล้ว แต่ผิวหนังที่เคยขยายตัวอาจไม่สามารถหดกลับได้ตามสัดส่วนที่เปลี่ยนไป

“ดูดไขมันแล้วผิวจะย้วยไหม?” เป็นคำถามที่ นพ. อนิวรรต นิลกาญจน์ เล่าว่าได้ยินจากคนไข้บ่อยครั้ง ขณะที่ นพ. ศรัณย์ เปรื่องประยูร มองว่าความกังวลนี้สะท้อนถึงความเข้าใจที่สำคัญเรื่องหนึ่ง นั่นคือ การมีรูปร่างที่เล็กลงไม่ได้หมายความว่าผิวจะกลับมากระชับได้เสมอไป

“คนไข้ 2 คนเดินเข้ามาด้วยขนาดตัวพอ ๆ กัน แถมปริมาณไขมันที่ดูดออกมาเท่ากันเลย แต่ผลลัพธ์ก็อาจจะไม่เหมือนกัน” — นพ. ศรัณย์ เปรื่องประยูร

ประโยคนี้เปิดประเด็นสำคัญของบทสนทนาระหว่างแพทย์ทั้งสองท่านว่า เหตุใดการลดไขมันในปริมาณที่ใกล้เคียงกันจึงอาจให้ผลลัพธ์ที่แตกต่างกัน และอะไรคือสิ่งที่แพทย์จำเป็นต้องมองให้ลึกกว่าตัวเลขบนเครื่องชั่งน้ำหนัก

ไขมันคือเรื่องของขนาด แต่ผิวคือเรื่องของคุณภาพ

ก่อนจะตอบว่าการดูดไขมันทำให้ผิวหย่อนคล้อยจริงหรือไม่ หมออนิวรรตชวนให้ทำความเข้าใจว่า ไขมันและผิวหนังเป็นองค์ประกอบที่เกี่ยวข้องกัน แต่ไม่ใช่ปัญหาเดียวกัน

ไขมันใต้ผิวหนังมีผลต่อวอลุ่มและรูปร่าง ขณะที่ผิวหนังมีหน้าที่ห่อหุ้มและปรับตัวให้สอดคล้องกับโครงสร้างภายใน เมื่อปริมาณไขมันลดลง ผิวจึงต้องอาศัยความยืดหยุ่นของตัวเองในการหดกลับ

หมอศรัณย์เปรียบเทียบให้เห็นภาพผ่านสิ่งของใกล้ตัวอย่าง “ถุงหิ้ว”

“เหมือนถุงหิ้วที่เคยหิ้วของหนัก ๆ ถุงมันจะย้วย พอเอาของออกมันก็ยังย้วยอยู่ แต่ตอนที่มีของอยู่ข้างในมันดูตึง เพราะมีน้ำหนักและมีวอลุ่มอยู่”

ส่วนหมออนิวรรตเปรียบผิวหนังกับยางยืดที่เมื่อถูกยืดซ้ำ ๆ เป็นเวลานาน ความสามารถในการคืนรูปก็อาจลดลงตามไปด้วย

ในทางโครงสร้าง ผิวหนังมีคอลลาเจนและอีลาสตินที่เกี่ยวข้องกับความแข็งแรงและความยืดหยุ่น รวมถึงเครือข่ายเนื้อเยื่อเกี่ยวพันที่เรียกว่า Fibro-septal Network ซึ่งมีส่วนช่วยพยุงเนื้อเยื่อและเชื่อมโยงผิวหนังเข้ากับชั้นโครงสร้างด้านล่าง

หากโครงสร้างเหล่านี้ยังคงมีคุณภาพดี ผิวอาจหดตัวตามวอลุ่มไขมันที่ลดลงได้ในระดับหนึ่ง แต่สำหรับผู้ที่ผิวสูญเสียความยืดหยุ่นไปมากแล้ว การลดไขมันเพียงอย่างเดียวอาจทำให้เห็นความหย่อนคล้อยเดิมชัดเจนขึ้น

นี่จึงเป็นเหตุผลว่าทำไมการดูดไขมันจึงไม่อาจใช้ปริมาณไขมันที่นำออกมาเป็นตัวตัดสินความสวยงามของผลลัพธ์ได้เพียงอย่างเดียว

ทำไมบางคนดูดไขมันแล้วผิวกระชับ แต่บางคนกลับเห็นความหย่อนคล้อยชัดขึ้น

หมออนิวรรตอธิบายว่า ความสามารถในการหดตัวของผิวขึ้นอยู่กับหลายปัจจัย ทั้งอายุ คุณภาพผิว ปริมาณไขมันเดิม พันธุกรรม และประวัติการเปลี่ยนแปลงของรูปร่าง

คนที่อายุน้อย มีผิวที่ยังยืดหยุ่นดี ไม่เคยมีน้ำหนักตัวเพิ่มขึ้นหรือลดลงอย่างมาก และไม่มีรอยแตกลายชัดเจน อาจมีแนวโน้มที่ผิวจะปรับตัวหลังลดไขมันได้ดี

ในทางกลับกัน ผู้ที่เคยมีน้ำหนักตัวมาก เคยลดน้ำหนักหลายครั้ง หรือเคยตั้งครรภ์ อาจมีผิวหนังที่ผ่านการขยายตัวเป็นเวลานาน ทำให้ความสามารถในการหดกลับแตกต่างออกไป

โดยเฉพาะ “รอยแตกลาย” ที่แพทย์ทั้งสองท่านให้ความสำคัญ เพราะเป็นหนึ่งในสัญญาณที่อาจสะท้อนการเปลี่ยนแปลงของโครงสร้างผิว แม้ไม่สามารถใช้เป็นเกณฑ์ตัดสินความยืดหยุ่นได้ทั้งหมด แต่ก็เป็นข้อมูลที่ควรนำมาประกอบการประเมิน

อายุจึงเป็นเพียงหนึ่งในปัจจัย ไม่ใช่คำตอบทั้งหมด

หมออนิวรรตย้ำว่า แม้คนสองคนจะมีอายุ 25 ปีเท่ากัน ก็ไม่ได้หมายความว่าคุณภาพผิวจะเหมือนกัน เพราะประวัติการใช้ชีวิตและลักษณะผิวตามธรรมชาติของแต่ละคนแตกต่างกัน

นอกจากนี้ ตำแหน่งของร่างกายยังมีผลต่อการหดตัวของผิวด้วยเช่นกัน

จากประสบการณ์ที่แพทย์ทั้งสองท่านแลกเปลี่ยนกัน ผิวบริเวณหลังและเอวมักมีลักษณะที่ต่างจากผิวบริเวณท้องน้อยและท้องแขน ซึ่งเป็นพื้นที่ที่สามารถพบความหย่อนคล้อยได้ชัดเจนกว่าในบางราย

ประเด็นสำคัญจึงไม่ใช่การตั้งคำถามเพียงว่า “จะดูดไขมันออกเท่าไร” แต่ต้องประเมินควบคู่กันว่า “เมื่อวอลุ่มภายในลดลงแล้ว ผิวบริเวณนั้นจะปรับตัวอย่างไร”

น้ำหนักถึงเป้าหมายแล้ว แต่ผิวยังไม่กระชับ ต้องดูดไขมันต่อหรือไม่?

เมื่อบทสนทนาเดินทางมาถึงกลุ่มคนที่ลดน้ำหนักอย่างรวดเร็ว โดยเฉพาะผู้ที่ใช้ปากกาลดน้ำหนัก หมอศรัณย์ตั้งคำถามที่น่าสนใจว่า

“ถ้าคนไข้ใช้ปากกาลดน้ำหนักจนถึงเป้าแล้วเดินเข้ามา เขามาแค่กระชับผิวอย่างเดียวได้ไหม?”

หมออนิวรรตตอบว่า ไม่สามารถตัดสินได้จากน้ำหนักที่ลดลงเพียงอย่างเดียว

“จริง ๆ มันก็ต้องดูเป็นคน ๆ เพราะว่าน้ำหนักลดทั้งตัวไม่ได้แปลว่าไขมันทุกส่วนลดเท่า ๆ กันหมด” — นพ. อนิวรรต นิลกาญจน์

การลดน้ำหนัก ไม่ว่าจะเกิดจากการควบคุมอาหาร การออกกำลังกาย หรือการใช้ยาภายใต้การดูแลของแพทย์ ล้วนทำให้สัดส่วนของร่างกายเปลี่ยนแปลงได้ แต่ไม่ได้หมายความว่าปริมาณไขมันทุกบริเวณจะลดลงอย่างสม่ำเสมอ

ในบางรายอาจยังมีไขมันสะสมเฉพาะจุด หรือ Stubborn Fat เหลืออยู่ แม้น้ำหนักรวมจะลดลงมากแล้วก็ตาม ขณะที่บางคนอาจสูญเสียมวลกล้ามเนื้อร่วมด้วย ซึ่งส่งผลต่อรูปทรงและความกระชับของร่างกาย

หมอศรัณย์เสริมว่า “ไม่ใช่ว่าน้ำหนักน้อยแล้วจะเป็นแค่ปัญหาที่ผิวอย่างเดียว เพราะบางคนน้ำหนักน้อยจากกล้ามเนื้อที่หายไป แต่ไขมันยังเหลืออยู่”

หมออนิวรรตจึงสรุปประเด็นนี้ไว้อย่างชัดเจนว่า

“พิจารณาจากน้ำหนักอย่างเดียวหรือดูจาก BMI อย่างเดียวไม่ได้”

สำหรับผู้ที่ผ่านการลดน้ำหนักมาแล้ว การประเมินรูปร่างจึงควรพิจารณาทั้งปริมาณไขมัน มวลกล้ามเนื้อ และความยืดหยุ่นของผิวร่วมกัน เพื่อแยกให้ออกว่าความไม่กระชับที่มองเห็นเกิดจากส่วนใด

เพราะบางคนอาจต้องการเพียงการดูแลผิว ขณะที่บางคนอาจยังมีไขมันส่วนเกินที่ต้องพิจารณาจัดการควบคู่กันไป

ไม่ใช่ทุกคนที่ต้องดูดไขมัน บางครั้งการเก็บไขมันไว้ก็เป็นส่วนหนึ่งของความสวยงาม

อีกหนึ่งช่วงที่สะท้อนมุมมองเรื่องการออกแบบรูปร่างของแพทย์ทั้งสองท่าน คือคำถามจากหมออนิวรรตว่า

“แล้วมันก็ต้องมีกลุ่มที่ไม่จำเป็นต้องดูดเลยไหม แล้วมากระชับอย่างเดียว?”

หมอศรัณย์ตอบว่า “ไม่ต้องดูดเลย จริง ๆ มันก็ตรง ๆ เลยก็คือกลุ่มที่มีไขมันอยู่บางมาก ๆ”

ตัวอย่างที่เห็นได้คือผู้ที่ออกกำลังกายอย่างจริงจังจนมีไขมันใต้ผิวหนังค่อนข้างน้อย มีกล้ามเนื้อที่พัฒนาอย่างดี แต่ยังมีผิวหนังหย่อนคล้อยจากการเคยมีรูปร่างใหญ่ในอดีต

หมออนิวรรตยังยกตัวอย่างผู้ชายบางกลุ่มที่เพิ่งเริ่มออกกำลังกายและดูแลตัวเองอย่างจริงจังในช่วงอายุปลาย 40 ปี แม้จะมีกล้ามเนื้อมากขึ้นแล้ว แต่ผิวชั้นนอกที่ยังหย่อนอาจทำให้รูปร่างดูไม่กระชับเท่าที่ควร

ในกรณีลักษณะนี้ การดูดไขมันเพิ่มเติมอาจไม่ใช่แนวทางที่จำเป็น เพราะปัญหาหลักไม่ได้อยู่ที่ปริมาณไขมันอีกต่อไป

เช่นเดียวกับผู้ที่มีรูปร่างเล็กโดยธรรมชาติ แต่เมื่ออายุมากขึ้น ผิวเริ่มบางลงและมีความหย่อนคล้อย การประเมินอาจมุ่งไปที่คุณภาพผิวมากกว่าการลดไขมัน

อย่างไรก็ตาม สิ่งที่ทำให้มุมมองของหมอศรัณย์น่าสนใจไปอีกขั้น คือการให้ความสำคัญกับไขมันที่ควรเก็บรักษาไว้เพื่อคงสัดส่วนที่สมดุล

“ช่วงต้นขา ถ้าผู้หญิงไม่มีไขมันเลยมันอาจจะไม่สวยนะ มันไม่ใช่ว่าพอมีไขมันแล้วก็ต้องเอาออกทั้งหมด สุดท้ายมันก็เป็นเรื่องความสวยงามอยู่ดี” — นพ. ศรัณย์ เปรื่องประยูร

แนวคิดนี้สะท้อนว่าเป้าหมายของการออกแบบรูปร่างไม่ได้อยู่ที่การนำไขมันออกให้มากที่สุด แต่คือการพิจารณาว่าไขมันบริเวณใดเป็นส่วนเกิน และบริเวณใดมีบทบาทต่อรูปร่าง ความโค้งเว้า และความสมดุลของสรีระ

เพราะบางครั้งความสวยงามไม่ได้เกิดจากการลดบางสิ่งออกไป แต่เกิดจากการรู้ว่าควรเก็บอะไรไว้

ก่อนเลือกวิธีลดสัดส่วน ต้องรู้ก่อนว่าปัญหาอยู่ที่ไขมัน ผิว หรือทั้งสองอย่าง

เมื่อความหย่อนคล้อยไม่ได้มีสาเหตุเหมือนกันทุกคน แพทย์ทั้งสองท่านจึงเห็นตรงกันว่า การประเมินสภาพร่างกายก่อนวางแผนเป็นขั้นตอนสำคัญ

ที่ Rattinan Clinic การประเมินอาจเริ่มตั้งแต่การซักประวัติน้ำหนักตัว การเปลี่ยนแปลงของรูปร่าง การตั้งครรภ์ และพฤติกรรมการดูแลตัวเองในอดีต ก่อนพิจารณาข้อมูลด้านอื่นประกอบกัน

หมออนิวรรตอธิบายถึงเครื่องมือที่นำมาใช้ช่วยประเมิน เช่น การวัดน้ำหนักและ BMI การทำ 3D Body Scan การพิจารณาสัดส่วนไขมันและกล้ามเนื้อ การใช้อัลตราซาวนด์เพื่อดูชั้นไขมัน ตลอดจนการตรวจร่างกายและทดสอบความยืดหยุ่นของผิว

ข้อมูลเหล่านี้ช่วยให้แพทย์พิจารณาว่าปัญหาที่เห็นเป็นเรื่องไขมันสะสม ความหย่อนคล้อยของผิว หรือทั้งสองอย่างร่วมกัน

สำหรับผู้ที่มีไขมันส่วนเกินร่วมกับผิวหย่อนคล้อย แพทย์อาจพิจารณาวิธีลดไขมันร่วมกับการดูแลความกระชับของผิว โดยต้องคำนึงถึงคุณภาพผิวและขอบเขตการรักษาที่เหมาะสม

สำหรับผู้ที่มีไขมันค่อนข้างน้อย แต่ผิวเริ่มสูญเสียความกระชับ การดูแลอาจมุ่งไปที่ผิวหนังโดยตรง โดยไม่จำเป็นต้องดูดไขมันเพิ่มเติม

ส่วนผู้ที่มีผิวหนังส่วนเกินมากจนเกิดการพับตัวอย่างชัดเจน การใช้เครื่องมือกระชับผิวอาจมีข้อจำกัด และแพทย์อาจต้องประเมินทางเลือกในการผ่าตัดนำผิวหนังส่วนเกินออกตามความเหมาะสม

หมอศรัณย์กล่าวถึงเทคโนโลยีกลุ่มพลังงานที่ใช้ในการกระชับเนื้อเยื่อ เช่น Radiofrequency-Assisted Lipolysis (RFAL) และ Helium Plasma ซึ่งเป็นทางเลือกที่สามารถนำมาพิจารณาในบางกรณี

แต่การมีเทคโนโลยีหลายรูปแบบไม่ได้หมายความว่าทุกคนต้องใช้เครื่องมือเหมือนกัน หรือจำเป็นต้องทำหลายหัตถการร่วมกันเสมอไป การเลือกวิธีรักษาต้องคำนึงถึงข้อบ่งชี้ ข้อจำกัด ความเสี่ยง และลักษณะของผิวแต่ละบุคคล

สำหรับหมอศรัณย์ การได้ตรวจร่างกายจริงเป็นอีกส่วนสำคัญ เพราะภาพถ่ายหรือตัวเลขน้ำหนักเพียงอย่างเดียวไม่อาจถ่ายทอดคุณภาพผิว ความหนาของชั้นไขมัน และลักษณะความหย่อนคล้อยได้ครบถ้วน

ความแม่นยำของการออกแบบรูปร่างจึงเริ่มตั้งแต่การเข้าใจปัญหาที่แท้จริง ไม่ใช่เริ่มจากการเลือกเครื่องมือ

รูปร่างที่ดี อาจไม่ได้หมายถึงรูปร่างที่เล็กที่สุด

ตลอดบทสนทนา หมอศรัณย์และหมออนิวรรตต่างกลับมาสู่หลักคิดเดียวกัน นั่นคือ ไขมันและคุณภาพผิวเป็นสององค์ประกอบที่ต้องประเมินแยกจากกัน ก่อนนำข้อมูลทั้งหมดมาวางแผนดูแลร่วมกัน

“เพราะฉะนั้นเราก็ต้องแยกให้ขาดก่อนว่าคนไข้ที่เข้ามาหาเรา ปัญหาคือเรื่องผิวหย่อนคล้อย หรือว่าเป็นเรื่องไขมันส่วนเกิน หรือเป็นเรื่องทั้ง 2 อย่างควบคู่กัน” — นพ. ศรัณย์ เปรื่องประยูร

ในมุมมองของแพทย์ทั้งสองท่าน การลดสัดส่วนจึงไม่ใช่เพียงการทำให้ตัวเลขลดลง หรือทำให้ไขมันใต้ผิวเหลือน้อยที่สุด แต่เป็นการทำความเข้าใจโครงสร้างร่างกายและรักษาความสมดุลของสัดส่วนในแบบที่เหมาะกับแต่ละคน

บางคนอาจเหมาะกับการลดไขมัน บางคนต้องให้ความสำคัญกับความกระชับของผิว และบางคนอาจไม่จำเป็นต้องลดอะไรเพิ่มเติมเลย

ทั้งหมดนี้สะท้อนแนวคิด The Aesthetic Wisdom ของ Rattinan Clinic ที่มองความงามผ่านความเข้าใจในสรีระ ความแม่นยำในการวางแผน และศิลปะของการรักษาความเป็นธรรมชาติ

เพราะท้ายที่สุด ความงามของรูปร่างอาจไม่ได้อยู่ที่สิ่งที่ลดออกไปมากเพียงใด แต่อยู่ที่ความสมดุลของสิ่งที่ยังคงอยู่

YOUTUBE

บทสนทนาครั้งต่อไป

เมื่อการกระชับผิวมีทางเลือกหลากหลาย ตั้งแต่เทคโนโลยีพลังงานไปจนถึงการผ่าตัด คำถามต่อมาคือ แต่ละวิธีแตกต่างกันอย่างไร มีข้อจำกัดอะไรบ้าง และเหมาะกับผิวลักษณะใด?

ติดตามบทสนทนาครั้งต่อไปกับ นพ. ศรัณย์ เปรื่องประยูร และ นพ. อนิวรรต นิลกาญจน์ ที่จะพาไปทำความเข้าใจเทคโนโลยีการกระชับผิว และวิธีพิจารณาทางเลือกที่สอดคล้องกับปัญหาของแต่ละบุคคล

สำหรับผู้ที่มีข้อกังวลเกี่ยวกับรูปร่างหลังลดน้ำหนักหรือความหย่อนคล้อยของผิว สามารถนัดหมายพูดคุยกับแพทย์ที่ Rattinan Clinic เพื่อประเมินโครงสร้างร่างกายและพิจารณาแนวทางการดูแลที่เหมาะสมเป็นรายบุคคล